![](https://s3vmwebprd.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/public/articles/lUSMkZJ4HtrDncZFltH0Tm09xWJ2nnuRRDiFjfsx.jpg)
โรคมือเท้าปาก เป็นโรคที่มักพบในเด็กตัวเล็กๆโดยเฉพาะอย่างยิ่งตอนหน้าฝน มีสาเหตุมาจากการได้รับเชื้อไรวัส โดยหลักๆมี 2 จำพวกชื่อ enterovirus แล้วก็ coxsackie
ลักษณะของโรคมือเท้าปาก
คนไข้มักมีลักษณะไข้ ในบางบุคคลอาจมีไข้สูง มีผื่นเป็นลักษณะตุ่มน้ำหรือตุ่มสีแดงขึ้นรอบๆฝ่ามืออุ้งเท้า และก็มีแผลในปาก บางโอกาสอาจมีผื่นขึ้นรอบๆอื่นด้วย ดังเช่น หัวเข่า ศอก หรือ อวัยวะสืบพันธุ์ เด็กบางทีอาจจะกินได้ลดน้อยลงเพราะเจ็บแผลในปาก ส่วนใหญ่อาการมักไม่ร้ายแรง แล้วก็หายได้เอง โดยไข้ มักหายใน 2-3 วัน รวมทั้งผื่นมักหายใน 7-10 วัน
แม้กระนั้นในบางครั้งบางทีอาจมีการติดเชื้อโรคที่ร้ายแรงรวมทั้งอันตรายอย่างยิ่งกว่า เป็นการเกิดสมองอักเสบ หรือเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งพบว่าเพิ่มการเสี่ยงสำหรับการเสียชีวิตเพิ่มมากขึ้น ซึ่งบางทีอาจเพียงพอมีสัญญาณเตือนได้โดยพินิจจากการที่เป็นไข้สูง ไม่ต่ำลงใน 48 ชั่วโมง ซึม มองเมื่อยล้ามากมาย มีกล้ามกระตุกเป็นบางครั้ง ซึ่งคนป่วยที่มีลักษณะกลุ่มนี้ควรจะได้รับการวัดอย่างเร็ว
การติดต่อของโรค
โรคมือเท้าปากติดต่อจากคนสู่คนผ่านระบบทางเดินอาหารแล้วก็ฟุตบาทหายใจ ยกตัวอย่างเช่น น้ำมูก น้ำลาย หรือ อุจจาระของคนเจ็บ ซึ่งบางทีอาจเจอได้ทั้งยังจากการสัมผัสโดยตรง แล้วก็สัมผัสทางอ้อม ดังเช่นว่า สัมผัสผ่านของเด็กเล่น ผ้าอ้อม ผ้าที่มีไว้สำหรับเช็ดตัว ลูกบิดประตู น้ำ-ของกิน ด้วยเหตุนั้นก็เลยดูได้ว่า โรคมือเท้าปากมักระบาดใน สถานศึกษาชั้นเด็กตัวเล็กๆ อนุบาล หรือ Nursery ที่มีเด็กตัวเล็กๆมากยิ่งกว่าเด็กโตด้วยเหตุว่ายังเป็นวัยที่ยังไม่อาจจะดูแลความถูกอนามัยของตนก้าวหน้านั่นเอง
การวิเคราะห์โรค
สามารถวิเคราะห์จากอาการและก็ลักษณะผื่นได้ โดยไม่จำเป็นจำต้องอาศัยผลทางห้องทดลอง เว้นเสียแต่ในเรื่องที่อาการไม่กระจ่าง หรืออยากแยกจากโรคอื่นๆที่อาการบางทีอาจใกล้เคียงกัน สามารถตรวจเชื้อได้จากการป้ายโพรงจมูก หรือส่งไปทำการตรวจเชื้อในอุจจาระ
การรักษา
เป็นการดูแลตามอาการ (ได้แก่ ยาลดไข้ ยาแก้เจ็บแผลในปาก) ด้วยเหตุว่าโดยปกติร่างกายสามารถฆ่าเชื้อโรคเชื้อไวรัสได้เอง ในบางคราวที่คนเจ็บทานอาหารได้น้อยมาก บางทีอาจตรึกตรองให้สารน้ำทางเส้นโลหิตพื้นฐาน ฯลฯ
ในเรื่องที่มีสัญญาณของโรคที่ร้ายแรง ดังเช่นว่า ไข้สูง ไข้ไม่ต่ำลงใน 48 ชั่วโมง ซึม มองหมดแรงมากมาย เหม่อลอย มีกล้ามกระตุก จำเป็นจะต้องได้รับการคาดการณ์อย่างเร็ว รวมทั้งรับไว้รักษาในโรงหมอเพื่อประเมินอาการอย่างใกล้ชิด
การคุ้มครองโรค มือ เท้า ปาก
โดยปกติเชื้อไวรัสตายง่ายในที่แห้ง แล้วก็ร้อน การต้มรวมทั้งนึ่งวัสดุอุปกรณ์ ข้าวของสามารถฆ่าเชื้อโรคนี้ได้ ส่วนการล้างมือด้วยแอลกอฮอล์ล้างมือ ไม่สามารถที่จะทำลายเชื้อได้อย่างมีคุณภาพ จำเป็นจะต้องล้างมือด้วยสบู่และก็น้ำจะเยี่ยมที่สุด ในเรื่องที่มีเด็กเจ็บไข้ ผู้ดูแลควรจะให้เด็กอยู่บ้านแล้วก็งดเว้นการออกไปเล่นกับเด็กคนอื่นๆ
วัคซีนคุ้มครองป้องกันโรคมือเท้าปาก
ในขณะนี้ (2022) มีวัคซีนคุ้มครองปกป้องโรคมือเท้าปาก ที่ได้รับการอนุญาตจาก หน่วยงานของกินแล้วก็ยา (สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา) ในประเทศไทยแล้วเป็นEntroVac
ข้อควรจะทราบก่อนรับ วัคซีน EntroVac
1. อายุที่รับวัคซีนได้เป็น6 เดือน ถึง 5 ปี
2. ฉีดเข้ากล้าม 2 เข็ม โดยเว้นระยะห่างระหว่างเข็ม 1 เดือน
3. วัคซีนจำพวกนี้คุ้มครองปกป้อง-ลดความร้ายแรงของโรคมือเท้าปาก ที่เกิดขึ้นจาก Enterovirus เพียงแค่นั้น ไม่สามารถที่จะคุ้มครองปกป้องโรค มือ เท้า ปาก ที่เกิดขึ้นจากเชื้อไวรัสจำพวกอื่นๆได้
4. มีการศึกษาเล่าเรียนในประเทศไทยในตอนปี 2000-2017 พบว่าโรคมือเท้าปากในประเทศไทยมีเหตุที่เกิดจากเชื้อ Enterovirus ราวๆ 70% รวมทั้ง coxsackie virus โดยประมาณ 30 % 1