เชื่อว่าวันนี้มีธุรกิจจำนวนไม่น้อยที่สนใจจะสร้างธุรกิจตนเองให้เข้าสู่ระบบแฟรนไชส์ เพราะมองเห็นหนทางการเติบโตและมองเห็นโอกาสการสร้างรายได้ แต่ผู้ประกอบการจำนวนไม่น้อยเช่นกันยังขาดความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องในระบบแฟรนไชส์เป็นอย่างมาก
 

โดยเฉพาะเรื่องของวิธีคิดต่อการสร้างระบบแฟรนไชส์ให้กับธุรกิจของตนเอง การจะนำธุรกิจเข้าสู่ระบบแฟรนไชส์นั้นจำเป็นต้องมีการทบทวนและวิเคราะห์ความพร้อมของธุรกิจตนเองก่อนเป็นอันดับแรก อาจเป็นเพราะความรู้เรื่องระบบแฟรนไชส์ได้ถูกเผยแพร่และพบเห็นได้จากชีวิตประจำวันกันมากมาย

 

ผู้ประกอบการที่ยังขาดความพร้อมจริงๆ ก็จะมีวิธีคิดเรื่องระบบแฟรนไชส์ว่าจะสร้างรายได้ให้กับกิจการหรือธุรกิจตัวเองได้อย่างง่ายๆ ไม่มีอะไรซับซ้อน เพียงแค่ต้องสร้างแบรนด์ของตนเองให้เป็นที่รู้จัก พร้อมกับพัฒนาคุณภาพสินค้าบริการให้เป็นที่ถูกใจและยอมรับของลูกค้า จากนั้นก็เริ่มต้นประกาศขายแฟรนไชส์ หรือบางครั้งลูกค้าเองจะมาถามว่า “ขายแฟรนไชส์ไหม?” “ขายแฟรนไชส์เท่าไร?” เป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมาก

 

“ควรจะขายแฟรนไชส์เท่าไรดี”

“ควรให้อะไรกับแฟรนไชส์ซีบ้าง”

“จะขายสูตรให้ดีไหม”

“จะส่งสินค้าหรือขายสินค้าต่อให้แฟรนไชส์ซียังไงดี”
 

คำถามเหล่านี้เป็นคำถามที่นำไปสู่การได้รายได้เข้ามา เพราะมีความต้องการจากผู้ที่เข้ามาสอบถามอยู่แล้ว เมื่อผู้ประกอบการมีวิธีคิดเช่นนี้ก็จะไม่ศึกษาระบบแฟรนไชส์ที่ถูกต้อง มุ่งความสนใจไปสู่การจะขายแฟรนไชส์ให้ได้เพียงอย่างเดียว

บางครั้งเมื่อศึกษาไปมากขึ้นหรือรู้มากขึ้นเข้าใจเรื่องการคิดค่าธรรมเนียมการบริหาร หรือที่เรียกว่า Royalty Fee หรือ On Going Fee ก็จะสร้างวิธีการขึ้นมาเพื่อจะจัดเก็บค่าธรรมเนียมนี้ โดยไม่ได้วางแผนหรือคิดทั้งระบบและยังขาดความเข้าใจต่อปรัชญาของระบบแฟรนไชส์ซึ่งมุ่งสร้างความยั่งยืนให้กับธุรกิจอย่างจริงจัง

วางแผนและทำอย่างจริงจัง

ผลลัพธ์ก็คือระบบแฟรนไชส์ของผู้ประกอบการก็จะพบความล้มเหลว มีอัตราการล้มเหลวของแฟรนไชส์ซีเพิ่มสูงขึ้น และแฟรนไชส์ซีที่ได้รับประสบการณ์ไม่ดีจากการล้มเหลวก็จะเกิดทัศนคติที่ไม่ถูกต้องต่อระบบแฟรนไชส์ต่อไปเรื่อยๆ ในที่สุดระบบแฟรนไชส์ก็จะถูกทำลายความน่าเชื่อถือลงไปอย่างน่าเสียดายที่สุด

ตัวเลขของอัตราการล้มเหลวในระบบแฟรนไชส์ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าและองค์กรเอกชนด้านแฟรนไชส์เคยเก็บรวบรวมไว้นั้น มีอัตราการล้มเหลวในปี 2557-2559 สูงมาก จากจำนวนแฟรนไชส์ซอร์กว่า 600 ราย ลดลงเหลือเพียง 300 กว่าราย ในขณะที่มูลค่าธุรกิจแฟรนไชส์ทั้งระบบตัวเลขสูงถึง 2 แสนกว่าล้านบาท

 

ดังนั้นหากผู้ประกอบการต้องการจะพัฒนาระบบแฟรนไชส์ให้กับธุรกิจของตัวเอง ต้องทำการศึกษาให้เข้าใจอย่างถ่องแท้ และวางแผนการเตรียมตัวเพื่อสร้างระบบแฟรนไชส์อย่างจริงจัง เพราะระบบแฟรนไชส์คือ “การขายความสำเร็จของธุรกิจ” 

 

 

อ.กำธร อารีกิจเสรี ที่ปรึกษาอิสระด้านการพัฒนาธุรกิจ