สำหรับใครที่คิดทำธุรกิจยุคนี้จำเป็นต้องมี “กลยุทธ์” เพราะถือเป็นเคล็ดลับในการอยู่รอด ธุรกิจใดๆก็ตามหากปราศจากกลยุทธ์ไม่ต่างจากการพายเรือแบบไร้ทิศทางที่เสียทั้งเงิน เสียทั้งเวลาโดยไม่ได้ผลลัพธ์ที่ดีกลับคืนมา 

 

และการตลาดในยุคนี้ไม่ได้สู้กันด้วยงบประมาณเพียงอย่างเดียว แต่ต้องรู้จักการใช้และปรับตัวตาม Data ได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีข้อมูลที่น่าสนใจคือ

แต่คำถามคือในยุคที่ข้อมูลด้านการตลาดมีอย่างมากมายมหาศาล คนทำธุรกิจจะเลือกใช้กลยุทธ์การตลาดแบบไหนอย่างไรเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพได้อย่างสูงสุด หนึ่งในกลยุทธ์ที่น่าสนใจคือ Marketing Canvas ที่เหมาะสมกับการนำมาใช้ได้กับธุรกิจทุกประเภท

Marketing Canvas คืออะไร? มีองค์ประกอบสำคัญอะไรบ้าง?

 

Marketing Canvas เป็นเครื่องมือวางแผนด้านการตลาด ออกแบบมาเพื่อให้เจ้าของธุรกิจ SMEs หรือนักการตลาดมองเห็นความเชื่อมโยงระหว่าง "สินค้า" "ลูกค้า" และ "วิธีการขาย" อย่างเป็นระบบ มีจุดเด่นสำคัญคือ ความเรียบง่าย องค์ประกอบไม่ซับซ้อน ทำตามได้ไม่ยาก บางครั้งสามารถเขียนรายละเอียดคร่าว ๆ ลงในกระดาษเพียงแผ่นเดียวได้

 

ซึ่ง Marketing Canvas มี 10 องค์ประกอบที่แยกเป็น 4 ส่วนสำคัญคือ

 

 

Marketing Canvas จะทำให้เราโฟกัสตลาดได้แม่นยำมากขึ้น ซึ่งมีองค์ประกอบสำคัญในส่วนนี้คือ

 

เป็นการหาข้อมูลและรู้ว่าจะขายด้วยวิธีไหนอย่างไรเพื่อให้เข้าถึงความต้องการลูกค้าได้มากที่สุด มีองค์ประกอบสำคัญในส่วนนี้คือ

 

เมื่อรู้ว่าลูกค้าเราคือใคร สินค้าเรามีจุดเด่นแบบไหน วางตำแหน่งสินค้าเราไว้แบบใดในตลาด ส่วนสำคัญต่อมาคือการลงมือทำหมายถึงการเลือกใช้ช่องทางในการสื่อสารเพื่อให้ถึงกลุ่มเป้าหมายได้ชัดเจนจะได้ไม่เสียงบการตลาดแบบไม่จำเป็นซี่งก็มีองค์ประกอบในส่วนนี้ที่น่าสนใจคือ

 

ในยุคที่ข้อมูลด้านการตลาดมีเยอะแยะนับไม่ถ้วน การทำ Marketing Canvas คือไกด์ไลน์ให้ธุรกิจอยู่รอดได้มีประโยชน์ 3 ด้านหลักๆ คือ

 

1.ช่วยโฟกัสเป้าหมายการตลาดได้แม่นยำ เพราะ Marketing Canvas จะคัดกรองให้สิ่งที่เราทำเป็นไปในทิศทางเดียวกับเป้าหมายของแบรนด์อะไรก็ตามที่ทำแล้วขัดแย้งกับไกด์ไลน์ จะไม่ถูกนำไปใช้ต่อนั่นหมายถึงลดโอกาสในการที่เราจะต้องไปเสียเวลากับการตลาดที่ไม่ได้ผลในด้านการสร้างยอดขาย

 

2.ทำให้ธุรกิจปรับตัวได้เร็ว จุดเด่นของ Marketing Canvas คือสามารถปรับเปลี่ยนได้รวดเร็ว อัพเดทสิ่งใหม่เข้าไปได้ทันที เพิ่มความยืดหยุ่นในการทำธุรกิจได้มากกว่าการใช้ Business Plan แบบเดิม

 

3.สร้างความเข้าใจที่ตรงกันในองค์กร ปัญหาใหญ่ของ SMEs คือ เจ้าของคิดอย่างแต่ลูกน้องหรือทีมงานทำไปอีกอย่างซึ่งการมี Marketing Canvas ที่สรุปในกระดาษแผ่นเดียวทุกคนจะเห็นภาพชัดเจนว่าสินค้าเราขายใคร , จุดเด่นเราคืออะไร , ต้องสื่อสารกับลูกค้าแบบไหน ทั้งหมดก็เพื่อให้การทำงานมีความเป็นระบบไปในทิศทางเดียวกันได้

 

สุกี้ ตี๋น้อย , ตู้เต่าบิน , แม่ประนอม ตัวอย่างของการใช้ Marketing Canvas โดยสุกี้ตี๋น้อย มีกลยุทธ์ที่ชัดเจนคือการทำโครงสร้างราคา + ความคุ้มค่า ซึ่งเป็นการใช้ Marketing Canvas ที่ชัดเจนและสื่อไปถึงกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการ 
 

 

ยกตัวอย่างคือโปรบุฟเฟต์เที่ยงวันในราคาเดียวที่คุ้มค่า ซึ่งก็ได้รับความนิยมมาก แต่ก็ต้องให้สอดคล้องกับระบบบริหารจัดการด้านวัตถุดิบที่ดีร่วมด้วย 
 

แคมเปญนี้ของสุกี้ตี๋น้อยไม่ได้มองแค่คนชอบสุกี้แต่โฟกัสถึงพฤติกรรมลูกค้าจับกลุ่มคนรายได้ปานกลาง นักศึกษา คนวัยทำงาน หรือกลุ่มคนที่หิวแต่ไม่อยากกินข้าวแกงริมทางรวมถึงยังต้องการดึงดูดกลุ่มเพื่อนหรือครอบครัวให้ตัดสินใจมาใช้บริการง่ายขึ้นด้วย

 

อีกตัวอย่างที่น่าสนใจคือแม่ประนอมที่เน้นการใช้ Marketing Canvas ด้วยการพัฒนาความสัมพันธ์กับลูกค้า (Customer Relationships) และสร้างช่องทางเพื่อเข้าหากลุ่มคนรุ่นใหม่ 

 

เราจึงเห็นแนวคิดการสื่อสารการใช้ภาษาที่ชูจุดเด่นความเป็นแบรนด์ในตำนานและยังร่วมมือกับร้านอาหารดัง , แบรนด์แฟชั่น เพื่อนำเสนอสินค้าให้ดูมีไลฟ์สไตล์มากยิ่งขึ้น 

 

เช่นเดียวกับตู้เต่าบินที่เน้น Data เป็นพิเศษ ปรับการตลาดแบบเดิมทิ้งชูความคุ้มค่าที่เป็นเครื่องชงสดคุณภาพดีในราคาที่ถูกกว่าคาเฟ่ รวมถึงการใช้เทคโนโลยี AI และ Robotic แทนพนักงานทำให้ขยายสาขาได้เร็ว ใช้พื้นที่ขนาดเล็กเพียงไม่กี่ตารางเมตรตามคอนโด, ออฟฟิศ หรือสถานีรถไฟฟ้า ซึ่งเป็นจุดที่ร้านกาแฟปกติเข้าไม่ถึง
 

 

สิ่งที่แบรนด์เหล่านี้นำมาใช้คือส่วนหนึ่งของ Marketing Canvas ที่การทำธุรกิจทุกประเภทควรต้องมีกลยุทธ์ที่ชัดเจน

 

ถ้าเทียบ Marketing Canvas กับกลยุทธ์การตลาดแบบอื่น เช่น Business Plan ที่มักเป็นเอกสารหลายหน้า แม้จะมีความละเอียดมาก 

 

แต่ก็ไม่ยืดหยุ่นต่างจาก Marketing Canvas ที่เน้นความเร็ว ปรับใช้หน้างานจริงได้ดีกว่า หรือถ้าเทียบกับ Marketing Mix ที่มักเน้นไปที่ตัว สินค้าและข้อเสนอ เป็นหลักว่าเราจะขายอะไร ราคาเท่าไหร่ ขายที่ไหน และลดแลกแจกแถมยังไง แต่ Marketing Canvas มองกว้างกว่านั้นเพราะจะให้มองไปที่ Customer (ลูกค้า), Competitor (คู่แข่ง) และ Journey (เส้นทางลูกค้า) ก่อนที่จะมาคิดเรื่อง 4P 

 

แต่ถึงแม้ Marketing Canvas จะเป็นกลยุทธ์การตลาดที่น่าสนใจแต่ในความเป็นจริงก็สามารถเลือกใช้กลยุทธ์การตลาดแบบอื่นมาผสมผสานได้เช่น ใช้ Marketing Canvas เพื่อวางทิศทางของแบรนด์และสร้างความเข้าใจที่ตรงกันของคนในองค์กร 

 

แต่อาจใช้ Marketing Mix (4P) สำหรับการลงรายละเอียดในการคิดแคมเปญการตลาด หรือการใช้ Business Plan ที่แม้จะไม่ยีดหยุ่นแต่ก็เป็นโครงสร้างบริษัทในระยะยาวได้

 

อ้างอิง : 

 

นักเขียน

คุณรัตนชัย ม่วงงาม (เปี๊ยก)