หวยหรือล็อตเตอรี่ เริ่มต้นขึ้นครั้งแรกตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 หรือในปี พ.ศ. 2375 ที่ตอนนั้นเรียกว่าหวย ก ข แต่ถ้าเป็นรูปแบบลอตเตอรี่จะเริ่มครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่ 5 หรือ พ.ศ. 2417 นับเฉพาะแบบลอตเตอรี่อายุตอนนี้ก็กว่า 152 ปี

ซึ่งลอตเตอรี่ทุกวันนี้แทบไม่ต่างจากความหวังของคนไทย แม้จะรู้ดีว่ามีโอกาสถูกรางวัลน้อยมากแต่ก็ยังอยากเสี่ยงเผื่อว่าจะมีดวงฟลุ๊คเข้าสักวัน ถ้าไปดูโอกาสถูกรางวัลจากการซื้อลอตเตอรี่จะพบว่า

คนไทยกับลอตเตอรี่ วิถีชีวิตที่แยกกันไม่ออก
 

ในทุก 15 วันเชื่อว่าจะมีคนถูกหวยรางวัลใหญ่ ถึงขั้นเปลี่ยนชีวิตให้เป็นเศรษฐีย่อม ๆ เริ่มต้นก็หลักล้าน บางทีถูกหลายใบก็หลักสิบล้าน ยิ่งถ้ามีหวยชุดใหญ่ ๆ อาจกระโดดได้ไปถึงหลักร้อยล้าน ทั้งนี้จากข้อมูลพบว่า คนไทยเล่นสลากกินแบ่งรัฐบาลมากกว่า 24.6 ล้านคน หรือเกือบ 1 ใน 3 ของประเทศ กลุ่มที่เล่นมากที่สุดคือช่วงอายุ 50-59 ปี มีประมาณ 24%รองลงมาคือช่วงอายุ 40-49 ปี

 

ข้อมูลย้อนหลัง 20 ปีระบุว่า คนไทยใช้เงินซื้อลอตเตอรี่ไปกว่า 9 แสนล้านบาท แต่ได้รับเงินรางวัลกลับคืนมาเพียง 5.5 แสนล้านบาท ส่วนอีก 3.5 แสนล้านบาท คือส่วนที่ ถูกกิน และกลายเป็นรายได้กลับคืนสู่ภาครัฐ

หรือถ้าดูข้อมูลจากกองสลากฯ ช่วงปี 2568-2569 พบว่าในแต่ละเดือนจะมีผู้โชคดี (รวมทุกรางวัล) ไปขอรับเงินรางวัลเฉลี่ย เดือนละ 300,000 - 360,000 ราย ซึ่งถือว่าเป็นสัดส่วนที่น้อยมากเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรที่เล่นสลากกินแบ่งรัฐบาล ถ้าถามว่ารู้ทั้งรู้ว่าโอกาสถูกยากแต่ทำไมก็ยังเลิกไม่ได้ มีเหตุผลหลายปัจจัยคือ

 กรณีศึกษา “ของคนถูกหวย” แต่ไม่เคย “รวยนาน”

 

 

เราคงเคยได้ยินกันมาอย่างต่อเนื่องสำหรับบางคนที่มีโชคถูกรางวัลใหญ่ๆจากการเสี่ยงดวง บางคนก็เอาเงินนี้ไปต่อยอดกลายเป็นคนรวยที่แท้จริงได้แต่ในอีกมุมหนึ่งก็มีคนที่รวยชั่วครู่แต่สุดท้ายก็กลับมาที่เดิม ซึ่งมีหลายเคสตัวอย่างที่น่าสนใจยกตัวอย่างล่าสุด ของอดีตช่างเสริมสวยรายหนึ่งเป็นผู้โชคดีถูกรางวัลที่ 1 เมื่อปี 2561 ได้รับเงินรางวัลรวมกว่า 5.79 ล้านบาทจนถึงวันนี้เวลาผ่านมา 8 ปี เงินล้านกลับหายไปจนเหลือเงินติดบัญชีแค่ 8,000 บาท 

 

หรืออีกเคสที่น่าสนใจไม่แพ้กันคือเรื่องราวของคนที่เคยถูกหวยกว่า 42 ล้านบาท เมื่อปี 2564 แต่กลับใช้เงินจำนวนนั้นหมดลงภายในเวลาเพียงแค่ 2 ปี รวมถึงกรณีของโชเฟอร์ 10 ล้อรายหนึ่งที่เคยถูกรางวัลที่ 1 เมื่อปี 2560 ได้เงินไปกว่า 18 ล้านบาท

แต่ผ่านไปเพียง 5 ปี เงินที่ได้มาก็หมดไป กลายเป็นคนหาเช้ากินค่ำเหมือนเดิม หรือที่ฮือฮามากหน่อยก็คือกรณีถูกหวย 90 ล้าน เมื่อปี 2561 หลังจากแบ่งเงินให้ลูกหลานไว้ใช้ในอนาคต ในส่วนแบ่งของตัวเองที่เหลืออยู่ก็ใช้ไปจนหมด ต้องหันมาทำงานหาเงินเหมือนเดิม

 

คำถามก็คือเมื่อมีโชคมาหล่นใส่ขนาดนี้ทำไมถึงรักษาความรวยเหล่านี้เอาไว้ไม่ได้ ซึ่งถ้าไปดู 5 อันดับสิ่งที่คนถูกหวยจะใช้จ่ายมากที่สุด คือ

3 เหตุผลที่ควรู้! ถูกรางวัลใหญ่ ทำไมรวยได้แป๊บเดียว
 

การที่คนถูกหวยรางวัลใหญ่แล้วกลับมาไม่มีเงินเหมือนเดิมในระยะเวลาไม่นาน บางคนบอกว่าเงินรางวัลนั้นคือทุกขลาภ ได้มาแล้วก็ต้องหายไป บางคนบอกว่าเป็นเรื่องของโชคชะตาที่ไม่ได้กำหนดมาให้รวย แต่ถ้าอธิบายด้วยจิตวิทยาพฤติกรรมและหลักเศรษฐศาสตร์มี 3 เหตุผลน่าสนใจคิอ

 

1.การลำดับคุณค่าของเงินที่ได้มาแบบไม่เท่ากัน ถ้าเป็นเงินที่หามาได้จากน้ำพักน้ำแรง ส่วนใหญ่จะใช้จ่ายอย่างระมัดระวัง เพราะรู้ว่าต้องแลกมาด้วยการทำงานที่เหน็ดเหนื่อย แต่พอเป็นเงินรางวัลเรามักมองว่าเป็นโชคดี เป็นลาภลอยทำให้กลไกการยับยั้งชั่งใจต่ำลง จึงนำไปใช้กับของฟุ่มเฟือยหรือการลงทุนที่เสี่ยงเกินตัว
 

2.ภาวะการหลงระเริงกับความสุข เหมือนที่คนส่วนใหญ่มักพูดว่า “สามล้อถูกหวย” หมายถึงคนที่ไม่เคยมีเงินพอมีเงินมากขึ้นก็ใช้จ่ายแบบไม่คิดหน้าคิดหลัง เนื่องจากภาวะความสุขในขณะนั้นพุ่งสูง ยอมจ่ายแบบไม่ยั้งคิด จากที่เคยกินราคาถูกก็ยอมจ่ายราคาแพง อะไรที่อยากได้ก็ซื้อทันที วงจรนี้ทำให้เพดานการใช้จ่ายมีแต่จะสูงมากขึ้นเรื่อยๆ
 

3.การไม่รู้จักวางแผนการเงิน เป็นเรื่องที่คนส่วนใหญ่ละเลย ยิ่งมีเงินเข้ามารวดเร็วชนิดที่รวยข้ามคืน ก็คิดอะไรไม่ทันใช้จ่ายแบบฟุ่มเฟือย ซึ่งนักเศรษฐศาสตร์แนะนำว่าถ้ามีเงิน 1 ก้อนควรบริหารสัดส่วนให้ดีว่าเงินไหนควรใช้ เงินส่วนไหนควรเก็บ และเงินส่วนไหนที่ควรเอาไปลงทุนเพื่ออนาคต

 

ทั้งนี้มีงานวิจัยจากสิงคโปร์ ในปี 2025 ที่ระบุว่าผู้ถูกรางวัลมักใช้เงินเกือบครึ่งหนึ่งของทั้งหมดภายในเวลาเพียง 12 เดือนแรก และยังมีข้อมูลเพิ่มเติมอีกว่าคนที่ทำงานประจำถ้าถูกรางวัลมักจะไม่ลาออกทันที แต่จะเปลี่ยนไปทำงานที่ตัวเองรักแทนการทำงานเพื่อหาเงินเหมือนแต่ก่อน

 

ซื้อสลากอย่างไร ให้มีโอกาสรวยมากที่สุด?
 

ไม่มีเทคนิคในการซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลที่จะทำให้ถูกรางวัลใหญ่ๆ ได้แบบชัดเจน เพราะในเชิงสถิติ โอกาสถูกรางวัลต่อใบ ของทุกคนเท่ากันคือ 1 ใน 1,000,000 แต่ถ้าให้วิเคราะห์ในเชิงกลยุทธ์ก็มีวิธีน่าสนใจเช่น

อีกเรื่องที่น่าสนใจคือ “อาชีพคนขายหวย” มีโอกาสถูกรางวัลมากแค่ไหน เราเคยถามพ่อค้าแม่ค้าหลายคนก็บอกว่าสลากที่ขายไม่หมด เหลือเก็บไว้เอง ก็ยังไม่ถูกรางวัล แต่สิ่งที่เจอแน่ๆคือยิ่งเหลือมากคนขายก็๖องแบกรับต้นทุนของสลากที่ขายไม่หมดซึ่งหากไม่ถูกรางวัลเลย นั่นคือภาวะขาดทุนทางธุรกิจที่หนักเช่นกัน ดังนั้นพ่อค้าแม่ค้าที่ขายสลากจึงหวังกำไรจากส่วนต่างราคามากกว่าการลุ้นรางวัลเพราะมันคือรายได้ที่แน่นอนกว่าการพึ่งพาค่าความน่าจะเป็นที่ 0.0001% เท่านั้น

 

อ้างอิง

นักเขียน

คุณรัตนชัย ม่วงงาม (เปี๊ยก)