ตอนที่ 2 : โหมโรง ...มารู้จักที่มาของระบบแฟรนไชส์กันเถอะ

ถ้าพูดถึงระบบแฟรนไชส์สหรัฐอเมริกาเป็นประเทศแรกที่สร้างระบบธุรกิจนี้ขึ้นมาโดยเริ่มแรกเป็นธุรกิจการรับสิทธิทางการค้า ซึ่งบริษัทซิงเกอร์เป็นบริษัทแรกที่ทดลองใช้รูปแบบการให้สิทธิ์ดังกล่าวโดยเริ่มในการจัดตั้งระบบการขายที่เป็นตัวแทน ซึ่งต้องมีการจ่ายเงินค่าสิทธิ ต่อมาบริษัทขนาดใหญ่อย่างเจนเนอรัลมอเตอร์(GM)ก็นําระบบงานแบบนี้มาใช้ในธุรกิจ

ด้วยในรูปแบบของดีลเลอร์โดยดีลเลอร์ที่ได้รับสิทธิจะจัดสถานที่ที่ใช้ในการขายรถที่เรียกว่าโชว์รูม(ShowRoom) และไม่นานระบบดีลเลอร์ก็เป็นที่นิยมใช้กันมากขึ้นการจัดรูปแบบตกแต่งโชว์รูม การบริหารงานภายในมีมากขึ้นและมีการพัฒนาตามยุคสมัย เมื่อระบบดีลเลอร์รถยนต์มากขึ้นระบบน้ำมันก็ตามมามีการปรับเปลี่ยนและใช้ระบบการให้สิทธิแบบ Product and Brand Franchising มากขึ้นซึ่งช่วยลด งบประมาณการลงทุนในการดําเนินงานและขยายกิจการ ต่างๆของบริษัท อย่างไรก็ตามระบบแฟรนไซส์ในรูปแบบที่เรียกว่าการให้สิิทธิสินค้าและตรา (Product and Brand Franchising)  เป็นระบบที่ไม่เน้นการสร้างความรู้ความเข้าใจในการจัดการธุรกิจซึ่งมีทั้งข้อดีข้อเสียข้อดีคือเป็นระบบแฟรนไชส์ที่ไม่ซับซ้อนก่อตั้งง่ายข้อเสีย คือหากกระจายแฟรนไชส์และการรับสิทธิเป็นจํานวนมากจะมีปัญหาด้านการควบคุมคุณภาพทําให้ความนิยมของระบบแฟรนไชส์ในรูปแบบการให้สิทธิสินค้าและตรา (Product and Brand Franchising) เริ่มถดถอยแฟรนไชส์ที่ประสบความสําเร็จได้ดีมีการพัฒนามากขึ้นจึงเป็นแฟรนไชส์ที่เน้นการสร้างระบบธุรกิจ(Business Format) ซึ่งเริ่มจากปีพ.ศ.2493 เป็นต้นมา

จุดกําเนิดของระบบ Business Format Franchising เกิดขึ้นหลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งสหรัฐอเมริกาเป็นประเทศเดียวที่ไม่ได้รับผลกระทบจากสงครามความได้เปรียบนี้ทําให้อเมริกามีการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆในสังคมและการใช้ชีวิตของประชาชน เป็นอย่างมากในช่วงดังกล่าวเกิดยุคที่มีการเกิดของเด็กทารกประชากรรุ่นใหม่เป็นยุค Baby Boom

เนื่องจากทุกคนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นและต่อมาก็มีการเปลี่ยนแปลงสิ่งใหม่ๆเกิดขึ้นเพื่อรองรับความต้องการของคนอเมริกันมีนวัตกรรม ใหม่ๆที่ใช้ในครัวเรือนโดยเฉพาะการรับประทานอาหารสังคมครอบครัวที่มีเวลาที่ลดลงทําให้เกิดร้านค้าแบบเร่งด่วนหรือที่เรียกว่า Fast Food 

จากระบบแฟรนไชส์แรกๆที่มีผู้ผลิตสินค้าและให้สิทธิแก่ผู้รับสิทธิหรือแฟรนไชส์ซี ในการขายสินค้าที่ผลิตขึ้นแฟรนไชส์ซีมักจะทําหน้าที่ในการขายสินค้าเพียงอย่างเดียวขณะที่ผู้ผลิตผลิตสินค้า ป้อนให้แต่ธุรกิจอาหารที่ขยายในระบบแฟรนไชส์มีข้อจํากัดเนื่องจากผู้ขายแฟรนไชส์จะไม่สามารถผลิตอาหารสําเร็จแล้วส่งอาหารสําเร็จนั้นให้แฟรนไชส์ซีขายได้เนื่องจากอาจทําให้เกิดการสูญเสีย และความสดของอาหารอันมีผลต่อรสชาติของอาหาร

ดังนั้น จึงต้องออกแบบธุรกิจที่สามารถให้แฟรนไชส์ซีทําหน้าที่ในการผลิตอาหารด้วยตนเองแต่ให้สิทธิแก่บุคคลในลักษณะของการรับรู้รูปแบบทางธุรกิจไปดําเนินการด้วยจึงเป็นจุดเริ่มต้นของระบบแฟรนไชส์ที่เรียกว่า Business Format Franchising

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเช่นกรณีของนายเรย์คล้าคจากแมคโดนัลด์ที่เน้นการให้ความรู้ในการประกอบธุรกิจจริงจัง หรือ กรณีของนายบิลรอสเซนเบิร้กผู้ก่อตั้ง ร้านดันกิ้นโดนัท

อ้างอิงจาก  กรมพัฒนาธุรกิจการค้า