แม้ว่าประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายแฟรนไชส์บังคับใช้โดยตรง แต่ธุรกิจแฟรนไชส์ในเมืองไทย กลับได้รับความนิยมและเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยปัจจุบันมีมูลค่าการตลาดมากกว่า 2.2 แสนล้านบาท สะท้อนให้เห็นว่าเจ้าของธุรกิจสนใจเข้าสู่ระบบแฟรนไชส์มากขึ้น ขณะคนที่อยากมีธุรกิจเป็นของตัวเอง ไม่อยากเสียเวลาในการก่อร่างสร้างธุรกิจขึ้นมาเอง จึงต้องซื้อแฟรนไชส์
 

จากการที่ระบบแฟรนไชส์ในเมืองไทยมีผู้เล่นมากมาย ทั้งแฟรนไชส์ซอร์ละแฟรนไชส์ จึงทำให้บางครั้งมีการตุกติก ยึกยัก เล่นนอกกติตาไปบ้างก็มี จนถึงขั้นเกิดการร้องเรียนและฟ้องร้องกันขึ้น โดยเฉพาะเรื่องของการแข่งขันทางการค้าที่ไม่เสรีและเป็นธรรม บางครั้งแฟรนไชส์ซอร์ก็เอาเปรียบมากเกินไป หรือแฟรนไชส์ซีเป็นฝ่ายออกนอกลู่เส้นทางที่แฟรนไชส์ซอร์กำหนดก็มี 
 

ล่าสุดคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) ได้ยกร่างประกาศคณะกรรมการแข่งขันทางการค้า เรื่องแนวทางพิจารณาการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมในธุรกิจแฟรนไชส์พ.ศ. ...หรือไกด์ไลน์แฟรนไชส์เสร็จแล้ว เพื่อให้ธุรกิจแฟรนไชส์มีการแข่งขันอย่างเสรีและเป็นธรรม และไม่มีพฤติกรรมที่ขัดตามมาตรา 57 พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า พ.ศ.2560 
 

ร่างประกาศหรือกฎหมายดังกล่าวเป็นอย่างไร ส่งผลดีหรือเสียต่อระบบแฟรนไชส์ไทย วันนี้ www.ThaiFranchiseCenter.com มีข้อมูลจะมานำเสนอให้ผู้ประกอบการแฟรนไชส์ไทยและผู้เกี่ยวข้องได้ทราบกันครับ 
 

แฟรนไชส์ซอร์เปิดหมดเปลือกทำแฟรนไชส์ 
 

ภาพจาก www.facebook.com/mytaroto/

ร่างกฎการค้าที่ไม่เป็นธรรม ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นจากแฟรนไชส์ซอร์ไปเมื่อวันที่ 23 ส.ค.2562 กำหนดให้เจ้าของแฟรนไชส์ ต้องเปิดเผยข้อมูลการประกอบธุรกิจให้แก่ผู้ซื้อแฟรนไชส์ ในเรื่องดังต่อไปนี้  

 

ภาพจาก www.facebook.com/Nbpancake/

ร่างกฎการค้าที่ไม่เป็นธรรมดังกล่าว ยังกำหนดในเรื่องของการขยายสาขาเพิ่มของแฟรนไชส์ซอร์ด้วย ซึ่งถ้าหากแฟรนไชส์ซอร์ต้องการขยายสาขาเพิ่มในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง จะต้องแจ้งต่อแฟรนไชส์ซีในพื้นที่นั้นๆ เป็นลายลักษณ์อักษร และต้องให้สิทธิแก่แฟรนไชส์รายเดิมในพื้นที่นั้นๆ เปิดร้านสาขาเพิ่มเป็นอันดับแรก 
 

โดยหลังจากได้รับหนังสือแจ้งจากแฟรนไชส์ซอร์แล้ว แฟรนไชส์ซีต้องแจ้งความประสงค์ในการเปิดร้านหรือสาขาเพิ่ม เป็นลายลักษณ์อักษรแก่เฟรนไชส์ซอร์ภายในระยะเวลาที่กำหนด โดยแฟรนไชส์ซีรายเดิมในพื้นที่ จะต้องมีศักยภาพเพียงพอในการเปิดร้านหรือขยายสาขาเพิ่มด้วยเช่นเดียวกัน ถึงจะได้รับการพิจารณาจากแฟรนไชส์ซอร์     
 

แฟรนไชส์ซอร์ห้ามทำให้แฟรนไชส์ซีเสียหาย  
 

ภาพจาก www.facebook.com/Fivestarbusiness

ขณะเดียวกัน ได้กำหนดพฤติกรรมต้องห้ามของแฟรนไชส์ซอร์ ที่อาจทำให้เกิดความเสียหายแก่แฟรนไชส์ซี ได้แก่

 

ภาพจาก www.facebook.com/muanchoncafe/

ได้เห็นกันแล้วว่า ร่างกฎหมายการแข่งขันทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมในธุรกิจแฟรนไชส์ข้างต้น มีข้อกำหนดอะไรบ้าง ซึ่งหากมองลึกๆ แล้ว ยังมีช่องโหว่อยู่มากมาย หากพูดในแง่ของการพัฒนาระบบแฟรนไชส์ไทยให้แข็งแกร่ง เพราะโดยเนื้อหาส่วนใหญ่ เป็นการออกกฎควบคุมหรือกำหนดแนวทางการปฏิบัติของแฟรนไชส์ซอร์ เพื่อไม่เอาเปรียบแฟรนไชส์ซีเป็นส่วนใหญ่ 
 

แต่เนื้อหาในร่างกฎหมายยังมีข้อกำหนดให้แฟรนไชส์ซีต้องปฏิบัติน้อยเกินไป เพราะอย่าลืมว่าระบบแฟรนไชส์จะแข็งแกร่ง มีมาตรฐาน เติบโตอย่างยั่งยืนได้นั้น ทั้งแฟรนไชส์ซอร์และแฟรนไชส์ซีต้องทำงานร่วมกันภายใต้ระบบแฟรนไชส์เดียวกัน เพียงแต่ว่าแฟรนไชส์ซอร์และแฟรนไชส์ซีมีหน้าที่และความรับผิดชอบดำเนินธุรกิจในส่วนของตัวเองเท่านั้น   
 

ดังนั้น เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมในการประกอบธุรกิจเป็นแฟรนไชส์ สร้างความเท่าเทียมกัน อันนำไปสู่การพัฒนาระบบแฟรนไชส์ไทยให้ก้าวหน้าเติบโตแข็งแกร่ง ร่างกฎหมายการแข่งขันทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมในธุรกิจแฟรนไชส์ดังกล่าว จะต้องมีการกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับสิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชอบของผู้ประกอบธุรกิจแฟรนไชส์ทั้ง 2 ฝ่าย 
 

เพราะอย่าลืมว่า ระบบแฟรนไชส์ ถ้าหากแฟรนไชส์ซีทำผิดกฎ หรือแฟรนไชส์ซอร์เอารัดเอาเปรียบ จะนำมาซึ่งปัญหาความขัดแย้ง สุดท้ายระบบแฟรนไชส์ก็ล้มทั้งกระดาน ไปต่อไม่ได้ ดังนั้น ต้องกำหนดมาตรฐานสิทธิ หน้าที่ ความรับผิดชอบทั้ง 2 ฝ่าย 

เจ้าของธุรกิจแฟรนไชส์ ผู้ซื้อแฟรนไชส์ และประชาชนทั่วไป สามารถร่วมแสดงความคิดเห็นร่างประกาศคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า เรื่อง แนวทางพิจารณาการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมในธุรกิจแฟรนไชส์ พ.ศ. ….ซึ่งเป็นกฎหมายลำดับรองที่ออกตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 ดาวน์โหลด https://www.otcc.or.th/formgenerator_view.php?s_id=248&lang=TH

ร่างประกาศคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า ดาวน์โหลด https://www.otcc.or.th/download/Franchise%20Annoncement%20.pdf
 

คุณผู้อ่านสามารถติดตามข่าวสาร ทุกความเคลื่อนไหวธุรกิจแฟรนไชส์และ SMEs รวดเร็ว รอบด้าน

อ่านบทความอื่นๆ จากไทยแฟรนไชส์เซ็นเตอร์ www.thaifranchisecenter.com/document

เลือกซื้อแฟรนไชส์ไทยขายดี เปิดร้าน www.thaifranchisecenter.com/directory/index.php

 

นักเขียน

คุณมนตรี ศรีวงษ์ (อ๊อฟ)