เดลิเวอรี่ในจีนแข่งขันกันดุเดือดมาก ถึงขนาดที่ก้าวข้ามจุดที่แย่งชิงฐานลูกค้าไปสู่การสร้างสรรค์ด้านการตลาดที่ทุ่มเทเทคโนโลยีใส่เข้าไปในธุรกิจและขยายขอบเขตการให้บริการทุกสิ่งอย่างไม่ใช่แค่การจัดส่งอาหารเท่านั้น ถ้ามองดูคู่แข่งในตลาดตอนนี้ไม่ได้มีแค่ยักษ์ใหญ่ แต่ยังมีผู้ท้าชิงหน้าใหม่ที่เกิดขึ้นด้วย

นอกจากนี้ก็ยังมีกลุ่มคู่แข่งที่ใช้ฐานลูกค้าเดิมของตัวเองมาต่อยอดซึ่งมีหลายแบรนด์ที่น่าจับตาเช่น WeChat (Tencent) ที่มีบริการ Nearby Delivery ภายในตัวแอป เพื่อให้ร้านค้าสามารถส่งของให้ลูกค้าได้โดยตรงโดยไม่ต้องผ่านแอปกลาง 

 

ช่วยให้ร้านค้าลดค่า GP ได้ หรือ SF Express ที่เน้นให้บริการรับจ้างส่งสินค้าให้ร้านใหญ่ๆ ที่ไม่อยากง้อแอปเดลิเวอรี่ เช่น ร้านกาแฟพรีเมียม เป็นต้น

 

 

ภาพจาก www.meituan.com

ธุรกิจเดลิเวอรี่ในจีนก้าวล้ำจากเมืองไทยไปมากไม่ได้แข่งกันแค่ค่าส่งถูกแต่เน้นที่ความเร็วและระบบบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ ถ้าดูภาพรวมจะพบสิ่งที่น่าสนใจได้แก่

 

ภาพจาก www.meituan.com

จากภาวะแข่งขันที่รุนแรงดังกล่าว ทำให้ยักษ์ใหญ่เองก็ต้องพัฒนาตัวเองให้ถึงที่สุดเพื่อรักษาส่วนแบ่งการตลาด และนั่นก็หมายถึงการอัดงบลงทุนมากขึ้นถึงขนาดที่ยอมขาดทุนแต่เพื่อให้ตัวเองได้เปรียบคู่แข่งในระยะยาว 

 

ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลด้านการตลาดของ Meituan ปี 2025 บริษัทขาดทุนสุทธิ 2.33-2.43 หมื่นล้านหยวน หรือประมาณ 1.05-1.10 แสนล้านบาท และประเมินว่าแนวโน้มการขาดทุนนี้อาจลากยาวต่อเนื่องไปจนถึงไตรมาสแรกของปี 2026 แต่บริษัทยังคงยืนยันความแข็งแกร่งของสถานะทางการเงิน 

 

และย้ำว่ายังมีกระแสเงินสดในมือเพียงพอ พร้อมเตรียมงัดแผนรับมือด้วยการใช้เทคโนโลยี AI และระบบจัดส่งไร้คนขับและโมเดลธุรกิจใหม่ เพื่อพลิกฟื้นสถานการณ์ให้กลับมาทำกำไรอีกครั้ง

 

Meituan ระบุว่าสาเหตุสำคัญที่ทำให้ภาพรวมการเงินบริษัทติดลบมาจากธุรกิจทำเงินหลักอย่างบริการส่งอาหาร เพราะกำไรจากการดำเนินงานลดลงราว 5.92-5.94 หมื่นล้านหยวน หรือประมาณ 2.68-2.69 แสนล้านบาท 

 

และเพื่อรับมือกับวิกฤตินี้บริษัทจึงตัดสินใจเพิ่มการลงทุนเชิงกลยุทธ์ในทุกภาคส่วน เพื่อสร้างความได้เปรียบและผลักดันการเติบโตอย่างยั่งยืน โดยมุ่งเน้นไปที่ 3 ปัจจัยหลักคือ

 

ภาพจาก www.meituan.com

ตัวเลขขาดทุนของ Meituan ที่เกิดจากการนำเงินไปลงทุนเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจสะท้อนมุมมองได้อย่างชัดเจนว่าธุรกิจนี้ยังอีกยาวไกล และในอนาคตก็ไม่ใช่แค่คู่แข่งเดิมที่เคยมีแต่อาจมีคู่แข่งรายใหม่ๆ เกิดขึ้น 

 

สิ่งสำคัญที่สุดคือการวางโครงสร้างพื้นฐานให้แข็งแกร่ง เพื่อรับมือกับสงครามราคาหรือโปรโมชันจากคู่แข่งที่จะไม่สะเทือนต่อภาพรวมของธุรกิจ

 

และการอัดฉีดเงินลงทุนในครั้งนี้ส่วนหนึ่งก็เพื่อรักษา Market Share ให้คงอยู่เช่นการพัฒนาเรื่องการทำคลิปวีดีโอเพื่อสู้กับ Douyin เป็นต้น 

 

หรือการลงทุนในคลังสินค้าชุมชน (Dark Stores) และระบบสต็อกสินค้า แม้จะทำให้เกิดค่าใช้จ่ายมหาศาล แต่ถ้าโมเดลนี้ติดตลาด Meituan จะกลายเป็นคู่แข่งโดยตรงของห้างสรรพสินค้าและ E-commerce ยักษ์ใหญ่อย่าง Alibaba และ JD.com ไปด้วย

 

ในมุมการแข่งขัน ถ้า Meituan ยังรักษา Market Share เกิน 60-70% ไว้ได้ การขาดทุนนี้คือการลงทุนเพื่อจัดการคู่แข่งในอนาคตด้วยประสิทธิภาพที่เหนือกว่า 

 

ถ้าย้อนไปดูตอนเริ่มต้นทำธุรกิจ Meituan จะเจอคู่แข่งเยอะมากแต่สุดท้ายก็เหลือรอดที่มาสู้ถึงปัจจุบันได้ไม่กี่รายเหตุผลสำคัญคือวิสัยทัศน์ในการบริหาร 

 

อย่างในอดีต Meituan ไม่ได้เลือกเจาะตลาดเมืองหลักแต่เน้นเจาะตลาดเมืองรองเพราะเชื่อว่าเป็นกลุ่มคนที่เริ่มใช้อินเทอร์เน็ต แถมยังมีกำลังซื้อที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ 
 

ภาพจาก https://citly.me/tdwQK

 

และความคิดเหล่านั้นก็ถูกต้องเพราะต่อมา บรรดาคู่แข่งอื่น ๆ ที่ขยายบริการมากเกินไปอย่างดุเดือดในเมืองใหญ่ก็เริ่มเจ๊ง 

 

ต่างจาก Meituan ที่สามารถอยู่ได้เรื่อย ๆ มาถึงตอนนี้ก็เช่นกันที่สถานการณ์แข่งขันต่างจากในอดีตไม่ได้โฟกัสกันที่เรื่องทำเล 

 

แต่คือการใช้เทคโนโลยี + Data ที่มีผลต่อการอยู่รอดของธุรกิจ การลงทุนหนักๆ แม้จะทำให้ผลประกอบการลดลงชัดเจนแต่พิจารณาถึงผลระยะยาวก็ถือว่าเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า

 

มองกลับมาที่เมืองไทยดูตลาดเดลิเวอรี่ในตอนนี้ต่างจากจีนพอสมควรในขณะที่จีน เน้น Instant Retail และให้บริการทุกอย่างตั้งโทรศัพท์ , เครื่องสำอาง , ยารักษาโรค , เสื้อผ้า สินค้าต้องส่งถึงลูกค้าภายใน 30-60 นาที แต่เมืองไทยถ้าความเร็วระดับนี้ยังเน้นอาหารและเครื่องดื่มเป็นหลัก 

 

แต่สินค้ากลุ่มอื่นยังเป็นการส่งแบบปกติที่ต้องใช้เวลาในการรอสินค้าประมาณ 1-2 วันเป็นอย่างน้อย อีกเรื่องที่น่าสนใจคือในจีนเริ่มมีการใช้โดรนและหุ่นยนต์ส่งของบ้างในบางพื้นที่ แต่ของไทยยังพึ่งพาไรเดอร์แบบ 100%

 

ถ้ามองในมุมค่าแรงที่จีนอาจจะไม่เอื้ออำนวยทำให้ต้องพัฒนาไปสู่การใช้โดรนหรือหุ่นยนต์ส่งของต่างจากไทยที่ยังพอใช้แรงงานจากคนได้ 

 

อีกมุมหนึ่งที่น่าสนใจไม่แพ้กันในจีน ร้านค้าไม่ได้มองเดลิเวอรี่เป็นแค่ ช่องทางเสริม แต่มองเป็น ทำเลหลัก โดยหลายแบรนด์ออกแบบแพ็กเกจจิ้งและเมนูมาเพื่อเดลิเวอรี่โดยเฉพาะเพื่อให้สอดคล้องกับระบบเดลิเวอรี่ 

 

อ้างอิง 

นักเขียน

คุณรัตนชัย ม่วงงาม (เปี๊ยก)